चाक्चाकुरको अवसरमा महाकुलुङमा ३ दिन सार्वजनिक विदा दिईने

पौष ११, सोलुखुम्बु । सोलुखुम्बुको महाकुलुङ गाउँपालिकामा चाक्चाकुरको अवसरमा ३ दिन सार्वजनिक विदा दिईने भएको छ । गाउँपालिकाले एक सूचना जारी गर्दै पौष १५, १६ र १७ गते सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको हो । कार्यपालिका बैठकले १५ गते राष्ट्रिय सार्वजनिक विदा र १६ र १७ गते चाचाकुर पर्वका लागि सार्वजनिकबिदा दिईने महाकुलुङ गाउँपालिकाका निमित्त प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत खरिधन राईले जानकारी दिनुुभयो । उक्त दिन गाउँपालिका र शैक्षिक सस्थाहरु बन्द हुने जनाएको छ । मध्य पुसमा कुलुङ समुदायको प्रमुख बाली कोदो भित्राईसकेपछि अन्नको सह होस्, अनिकाल नलागोस भनेर पितृ र प्रकृतिलाई पुज्दै यो पर्व मनाईन्छ ।

चाक्चाकुर पर्वको पुरा रुप ‘मिनारी दाचाम् चासुम् लो निङ्दोङ चाक्चाकुर’ हो । यसलाई सजिलोको लागि चाक्चाकुर मात्र भनिदै आएको हो । ‘मिनारी दाचाम चासुम’ को अर्थ मानव पाखुरीले उव्जाएको अन्नको सह भन्ने अर्थ लाग्छ । ‘निङ्दोङ’को अर्थ नयाँ वर्ष हो, कुलुङ समुदायले चाक्चाकुर पर्वबाट नयाँ वर्षको सुरुवात भएको मान्यता राख्छन् । चाक्चाकुर पर्वको पहिलो दिन पारिवारीक भेटघाटसँगै प्राचिन परिकार बनाएर खाने गर्दछन् । उक्त दिन कुलुङ समुदायले कोदोको ढिडो र सिस्नोको परिकार खाने गर्दछन् । कुलुङ समुदायको विकास क्रमको सुरुवातीमा यी खाद्यबस्तु खाईआएकोले यसलाई परम्परागत खानाको रुपमा लिईदै आएका छन् ।

यो दिन केही कुलुङ बस्तीमा सामुहिक खानपानको समेत आयोजना गर्ने गरिन्छ । पछिल्लो समय चाक्चाकुर पर्वको पहिलो दिन विभिन्न मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रम तथा शुभकामना आदानप्रदान गर्ने कार्यक्रम राखिदै आएको छ । दोश्रो दिन भण्डारण गरिएको अन्न (कोदो) पितृ र प्रकृतीलाई चढाउदै पुजा गर्ने गर्छन् । कुलुङ समुदायले पितृ र प्रकृतीलाई भगवान मान्छन् । यसरी पितृ र प्रकृतीलाई चढाए अनिकाल नलाग्ने विश्वास गरिदै आएको छ ।

अन्नको मुख्य भण्डारण स्थलमा (कुलुङ जातीहरुले यसलाई ‘वाई’ भन्ने गर्छन्) राखिएको नयाँ बाली पितृहरुलाई नचढाई खान हुन्न भन्ने मान्यता राख्छन् । नयाँ बालीबाट पकाईएको जाँड पितृ तथा प्रकृतिलाई चढाएपछि मात्र नयाँ बालीको जाँड पकाउन मिल्ने विश्वास समेत छ । तेश्रो दिन ठुला बडाबाट टीका र आशिर्वाद लिने चलन छ । उक्त दिन अघिल्लो वर्ष विहे गरेर गएका छोरी चेलीहरुलाई टिका रित (अनिवार्य टीका आशिर्वाद लिनुपर्ने) दिने चलन छ । टीका रित नभएका ज्वाई चेलाहरुलाई पनि यो दिन टीका सहित आशिर्वाद दिने चलन छ । टिका र आशिर्वाद लिएसँगै यो वर्षको चाक्चाकुर पर्व सकिएको मानिन्छ ।