हिमताल बढ्ने क्रम तीव्र, यसो भन्छन स्थानीयबासी

चैत्र २०, सेलुखुम्बु । हिमाली क्षेत्रमा पछिल्ला केही दशकमै ठूला ताल बन्ने क्रम बढेको भन्दै स्थानीयवासीले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । आफूले देख्दा ताल नै नभएको तथा सानो भएको ठाउँमा अहिले निकै ठूला ताल बनेका उनीहरूको भनाइ छ । पर्यटन व्यवसायीसमेत रहनुभएका सोलुखुम्बुका आङ छिरिङ शेर्पा ६ दशकअघि आफू याक चराउन जाँदा सानो देखेको इम्जा ताल अहिले डरलाग्दो ताल बनेको बताउनुहुन्छ ।

पछिल्लो आधा शताब्दीमै उत्पन्न भएर ठूलो आकार लिएको इम्जा एक्लो ताल हैन । हिमाली क्षेत्रमा यस्ता ताल बन्ने र बढ्ने क्रम धेरै पाइन्छ । पृथ्वीको तापक्रम बढेसँगै सयौं वर्षदेखि जमेर बसेको बरफ तथा हिमनदी पग्लिएर ताल बनेका हुन् । बरफ पग्लिएर बनेको पानीले तालको आकार वर्षेनि बढिरहेको छ । अन्तर्राष्ट्रिय एकीकृत पर्वतीय विकास केन्द्र (इसीमोड) ले सन् २०२३ मा सार्वजनिक गरेको एउटा प्रतिवेदनले ४७ वटा ठूला हिमताल सम्भावित विस्फोटका खतरनाक रहेको देखाएको छ । प्रतिवेदनमा हिमतालहरूको आकार र सङ्ख्या बढिरहेको पनि उल्लेख छ ।

यो शताब्दीको अन्त्यसम्म हिमताल फुट्ने घटना तीन गुणाले बढ्नसक्ने र सन् २०५० बाट हिमताल विस्फोटको उच्च विन्दुमा पुग्ने चेतावनी इसीमोडको प्रतिवेदनले दिएको छ । तालको आकार बढेसँगै फुट्ने घटना पनि बढेका छन् । खतरनाक हिमतालको अल्पकालीन र दीर्घकालीन व्यवस्थापनसँगै फुटिहालेमा जनधनको क्षति घटनाउन पूर्वसूचना प्रणाली जडान गर्नुपर्ने शेर्पाले बताउनुभयो ।