सोलुखुम्बु ः जिल्लाभर १३ वटा एम्बुलेन्स सञ्चालनमा, कुन पालीकामा कती छन् ?

भाद्र २, सोलुखुम्बु । सोलुखुम्बुका विभिन्न स्थानीय तह र स्वास्थ्य संस्थामा सञ्चालनमा रहेका एम्बुलेन्सका कारण जिल्लाका नागरिकलाई उपचारका लागि स्वास्थ्य संस्थासम्म पुग्न सहज भएको छ । हाल प्राप्त विवरणअनुसार जिल्लाका सात स्थानीय तहमा कम्तीमा १३ वटा एम्बुलेन्स सञ्चालनमा छन् । लिखुपिके गाउँपालिकाको विवरण प्राप्त हुन बाँकी रहेकाले जिल्लाभरको कुल संख्या भने थप हुन सक्नेछ ।
दुर्गम भौगोलिक अवस्था, लामो दूरी र सीमित यातायात सुविधाका कारण सोलुखुम्बुमा एम्बुलेन्स सेवा स्वास्थ्य सेवाको महत्वपूर्ण आधार बन्दै गएको छ । स्थानीय तहहरूले आफ्नै स्रोत तथा विभिन्न सहयोगमार्फत प्राप्त एम्बुलेन्स सञ्चालन गर्दै आएका छन् ।

१. साेताङ्ग गाउँपालिका 

सोताङ गाउँपालिकामा दुईवटा एम्बुलेन्स सञ्चालनमा छन् । गाउँपालिकामा एउटा शववाहनसमेत रहेको सूचना अधिकारी अरुण बस्नेतले जानकारी दिए । पालिकाभित्र सुत्केरी महिलालाई निःशुल्क एम्बुलेन्स सेवा उपलब्ध गराइन्छ । काठमाडौँसम्म बिरामी लैजानुपर्दा १५ देखि १६ हजार रुपैयाँसम्म खर्च हुने गरेको बस्नेतले बताए । आवश्यकताअनुसार छिमेकी पालिकाका नागरिकलाई समेत एम्बुलेन्स सेवा उपलब्ध गराउने गरिएको छ ।

२. थुलुङ्ग दुधकाेशी गाउँपालिका 

थुलुङ दूधकोशी गाउँपालिकामा एउटा एम्बुलेन्सले सबै वडामा सेवा दिइरहेको छ । नेपाल–भारत सहयोगमार्फत प्राप्त उक्त एम्बुलेन्स करिब पाँच वर्षदेखि सञ्चालनमा रहेको पालिका प्रवक्ता तथा वडा अध्यक्ष भोजराज कार्कीले जानकारी दिए । सल्लेरीसम्म पुग्दा २ देखि ३ हजार र काठमाडौँसम्म पुग्दा करिब १५ देखि १७ हजार रुपैयाँसम्म शुल्क लाग्ने गरेको छ । गाउँपालिकाले सुत्केरी तथा ज्येष्ठ नागरिकलाई निःशुल्क एम्बुलेन्स सेवा दिँदै आएको छ भने विपन्न नागरिकलाई पालिकाको सिफारिसका आधारमा सेवा उपलब्ध गराउने गरेको कार्कीले बताए ।

३. सोलुदूधकुण्ड नगरपालिका

सोलुदूधकुण्ड नगरपालिकामा नगरपालिका तथा स्वास्थ्य संस्थामार्फत पाँचवटा एम्बुलेन्स सञ्चालनमा छन् । तिङ्ला, केरुङ, बेनी स्वास्थ्य चौकी, सल्लेरी र टाप्टिङमा एक–एकवटा एम्बुलेन्स रहेको नगरपालिकाले जनाएको छ । यी एम्बुलेन्सले जिल्ला अस्पताल फाप्लुका बिरामीलाई समेत सेवा दिँदै आएका छन् । सोलुदूधकुण्डबाट बीपी राजमार्ग हुँदै काठमाडौँ पुग्दा करिब ९ हजार र चरिकोट हुँदै जाँदा करिब १३ हजार रुपैयाँसम्म शुल्क लाग्ने गरेको जनस्वास्थ्य निरीक्षक चमरबहादुर मगरले बताए । गर्भवती तथा सुत्केरीलाई फाप्लु वा मिसन अस्पतालसम्म निःशुल्क सेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्था रहेको उनले जानकारी दिए ।

४. नेचासल्यान गाउँपािलका 

नेचासल्यान गाउँपालिकामा दुईवटा स्वास्थ्य एम्बुलेन्स सञ्चालनमा छन् । प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र सल्यानमा एउटा र गाउँपालिकामा एउटा एम्बुलेन्स रहेको जनाइएको छ । सुत्केरी, ७० वर्षमाथिका ज्येष्ठ नागरिक तथा बालबालिकालाई पालिकाबाट सल्लेरी वा मिसन अस्पतालसम्म लैजाँदा निःशुल्क सेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्था रहेको छ ।

५. माप्य दुधकाेशी गाउँपालिका 

माप्य दूधकोशी गाउँपालिकामा भने आफ्नै एम्बुलेन्स छैन । आवश्यक पर्दा नजिकका पालिकासँग समन्वय गर्ने वा फाप्लु अस्पतालसँग सहकार्य गरेर बिरामीको व्यवस्थापन गर्ने गरिएको स्वास्थ्य शाखा प्रमुख जितेन्द्र यादवले जानकारी दिए । एम्बुलेन्स खरिदका लागि माग गरिएको भए पनि हालसम्म प्रक्रिया अघि बढ्न नसकेको उनले बताए ।

६. खुम्बु पासाङ्ल्हामु गाउँपालिका

खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिकामा पनि हाल आफ्नै एम्बुलेन्स छैन । सडक सञ्जालको अवस्थाका कारण एम्बुलेन्स खरिद नगरिएको स्वास्थ्य शाखा प्रमुख डम्बरकुमारी खड्काले जानकारी दिइन् । आकस्मिक अवस्थामा एयर एम्बुलेन्स प्रयोग गर्ने गरिएको र त्यसको आर्थिक व्यवस्थापन पालिकाले नै गर्दै आएको उनले बताइन् । गाउँपालिकाले अब एम्बुलेन्स खरिद गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइरहेको छ ।

७. महाकुलुङ गाउँपालिका

महाकुलुङ गाउँपालिकामा तीनवटा एम्बुलेन्स सञ्चालनमा छन् । वडा नं. ४ र ५ का लागि एउटा, वडा नं. २ र ३ का लागि एउटा तथा पालिका अस्पतालका लागि एउटा एम्बुलेन्स प्रयोग भइरहेको स्वास्थ्य शाखा प्रमुख हरिप्रसाद आचार्यले जानकारी दिए । गाउँपालिकाले गर्भवती तथा सुत्केरी, ८० वर्षमाथिका ज्येष्ठ नागरिक र ‘क’ वर्गका अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई निःशुल्क एम्बुलेन्स सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको छ । अन्य सेवाग्राहीका लागि भने दूरीअनुसार शुल्क लाग्ने गरेको छ । फाप्लुसम्म करिब ५ हजार, ओखलढुंगासम्म १० हजार तथा काठमाडौँ वा तराईसम्म पुग्दा २० देखि २२ हजार रुपैयाँसम्म खर्च हुने गरेको आचार्यले बताए ।

                                              जिल्ला अस्पताल फाप्लुसँग छैन एम्बुलेन्स 
यता जिल्ला अस्पताल फाप्लुसँग पनि आफ्नै एमबुलेन्स नभएको जानकारी प्राप्त भएको छ । अस्पतालले सोलुदुधकुण्ड नगरपालिकासँग भएका एमबुलेन्सहरु प्रयोग गर्दै आयरहेको जिल्ला अस्पताल सोलुखुम्बुका प्रमुख विनेश मण्डलले बताउनुभयो । यद्यपी अस्पतालले यस आथिक वर्ष भित्र एम्बुलेन्स खरिद गर्ने गरि अस्पताल व्यवूथापन समितिमा निर्णय गरेको अस्पताल व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष एवं जिल्ला समनवय समिति प्रमुख कृष्ण प्रसाद निरौलाको भनाई छ । स्थानीय तहमा एम्बुलेन्स सेवा सञ्चालन र विस्तार भएसँगै बिरामीलाई स्वास्थ्य संस्थासम्म पु¥याउन सहज भएको छ । विशेषगरी गर्भवती तथा सुत्केरी, ज्येष्ठ नागरिक, बालबालिका र विपन्न नागरिकलाई निःशुल्क वा सहुलियत सेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्थाले उपचारमा पहुँच बढाउन सहयोग पुगेको स्थानीय तहका स्वास्थ्य शाखाहरूको भनाइ छ ।

सोलुखुम्बुको भौगोलिक अवस्थालाई हेर्दा एम्बुलेन्स सेवा बिरामीका लागि अस्पतालसम्म पुग्ने महत्वपूर्ण माध्यम बनेको छ । स्थानीय तहहरूले सञ्चालन गरेका एम्बुलेन्सले जिल्लाभित्रका स्वास्थ्य संस्थासँगै आवश्यकताअनुसार ओखलढुंगा, काठमाडौँलगायतका स्थानसम्म बिरामी पु¥याउने गरेका छन् ।

लिखुपिके गाउँपालिकाको एम्बुलेन्ससम्बन्धी विवरण प्राप्त भएपछि जिल्लाभर सञ्चालनमा रहेका एम्बुलेन्सको कुल संख्या थप स्पष्ट हुनेछ । हाल प्राप्त विवरणअनुसार भने सात स्थानीय तहमा १३ वटा एम्बुलेन्स सञ्चालनमा रहेका छन् ।