सोलुखुम्बुका उत्पादनको निर्यात प्रवर्धनमा प्रदेश सरकारको चासो

भदौ ५, सोलुुखुम्बु । कोशी प्रदेशमा उत्पादित वस्तुको निर्यात सम्भावना, अवसर तथा चुनौती पहिचान गर्ने उद्देश्यले सोलुखुम्बुको सदरमुकाम सल्लेरीमा अन्तरक्रिया कार्यक्रम आयोजना गरिएको छ । कोशी प्रदेश सरकार, प्रदेश योजना आयोगको आयोजनामा तथा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घ, कोशी प्रदेशको सहकार्यमा भएको कार्यक्रममा जिल्लामा उत्पादित वस्तुको पहिचान, निर्यात प्रवर्धन, बजार विस्तार तथा स्थानीय उत्पादनलाई राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुर्याउने विषयमा छलफल गरिएको हो ।

कार्यक्रमको अध्यक्षता प्रदेश योजना आयोगका उपाध्यक्ष तारानाथ निरौलाले गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा कोशी प्रदेश सरकारका विभिन्न मन्त्रालय तथा निकायका सचिव, मुख्यमन्त्रीका आर्थिक सल्लाहकार, सोलुखुम्बुका स्थानीय तहका प्रमुख तथा उपप्रमुख, प्रमुख जिल्ला अधिकारी, विषयगत कार्यालयका प्रमुख, उद्योग वाणिज्य सङ्घका प्रतिनिधि तथा सरोकारवालाको सहभागिता रहेको थियो । कार्यक्रममा मुख्यमन्त्रीका आर्थिक सल्लाहकार डा. मोहन सुवेदी र आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयका सचिव कोषहरि निरौलाले कोशी प्रदेशमा निर्यात प्रवर्धनका लागि भइरहेका प्रयास तथा वर्तमान अवस्थाका विषयमा प्रस्तुतीकरण गर्नुभएको थियो ।

प्रस्तुतीकरणका क्रममा सहभागीले जिल्लामा उत्पादित वस्तुको निर्यात सम्भावना, अवसर तथा चुनौतीबारे उठाएका प्रश्नको जवाफ दिँदै नेपालमा जनशक्तिको अभाव र उत्पादनको मात्रा कम भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नेपाली वस्तु पु¥याउन चुनौती रहेको बताइएको थियो । सोलुखुम्बुमा उत्पादन हुने वस्तुको पहिचान गरी कोशी प्रदेशबाट बाह्य बजारमा पठाउन सकिने वस्तुको सूची तयार गरिने जानकारीसमेत कार्यक्रममा दिइएको थियो । प्रदेश योजना आयोगका उपाध्यक्ष निरौलाले सोलुखुम्बुमा धेरै वस्तु उत्पादन हुने सम्भावना रहे पनि ती वस्तुको पर्याप्त पहिचान हुन नसकेको बताउनुभयो । जिल्लामा उत्पादित वस्तुको निर्यात सम्भावना, अवसर र चुनौती पहिचान गर्ने अभ्यास नयाँ सुरुआतका रूपमा अघि बढाइएको उहाँको भनाइ थियो ।

यसैगरी कृषि ज्ञान केन्द्र र डिभिजन वन कार्यालय सोलुखुम्बुले जिल्लामा उत्पादन हुने कृषिजन्य तथा वनजन्य निर्यातयोग्य वस्तुका विषयमा प्रस्तुतीकरण गरेका थिए । उद्योग वाणिज्य सङ्घले जिल्लाको उत्पादन, बजार तथा निर्यातको अवस्था र आवश्यक नीतिगत सुधारका विषयमा जानकारी गराएको थियो । कार्यक्रममा निर्यात प्रवर्धनका सम्भावित क्षेत्र पहिचान गरी विषयगत समूहमा छलफलसमेत गरिएको थियो । कृषिजन्य उत्पादनतर्फ चिया, कफी, तरकारी तथा फलफूल, अलैँची, अदुवा, बेसार, सुपारी र मरिचका विषयमा छलफल भएको थियो । त्यसैगरी जडीबुटी तथा प्राकृतिक उत्पादन, पर्यटन तथा आतिथ्यता, हस्तकला तथा निर्यातजन्य उद्यम, डेरी तथा मासुजन्य उत्पादन तथा स्थानीय तहसँग सम्बन्धित विषयलाई समेत छलफलमा समेटिएको थियो ।

सरोकारवालाले सोलुखुम्बुमा उत्पादन हुने मौलिक तथा स्थानीय वस्तुको गुणस्तर वृद्धि, उत्पादनको व्यावसायीकरण, बजार विस्तार तथा निर्यातका लागि आवश्यक पूर्वाधार निर्माण र नीतिगत व्यवस्था गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन् । स्थानीय उत्पादनलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पु¥याउन गुणस्तर, प्याकेजिङ, ब्रान्डिङ, बजार सूचना, पूर्वाधार तथा सरकारी सहजीकरण आवश्यक रहेको सहभागीको भनाइ थियो । स्थानीयस्तरमा उत्पादनको सम्भावना भए पनि बजार, ढुवानी, उत्पादन लागत, गुणस्तर प्रमाणीकरण तथा निर्यात प्रक्रियासम्बन्धी समस्याले उद्यमीलाई चुनौती भइरहेको बताइएको छ ।

कार्यक्रमबाट प्राप्त सुझाव तथा छलफलले कोशी प्रदेशको आर्थिक कूटनीति तथा निर्यात प्रवर्धन रणनीति तर्जुमा गर्न सहयोग पुग्ने आयोजकले जनाएको छ । स्थानीय उत्पादनको पहिचान गरी मूल्य अभिवृद्धिसहित राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुर्याउन प्रदेश सरकारले नीतिगत तथा संस्थागत पहललाई थप प्रभावकारी बनाउनेमा समेत कार्यक्रममा जोड दिइएको थियो ।