सोलुखुम्बुका उत्पादनको निर्यात प्रवर्धनमा प्रदेश सरकारको चासो

भदौ ५, सोलुुखुम्बु । कोशी प्रदेशमा उत्पादित वस्तुको निर्यात सम्भावना, अवसर तथा चुनौती पहिचान गर्ने उद्देश्यले सोलुखुम्बुको सदरमुकाम सल्लेरीमा अन्तरक्रिया कार्यक्रम आयोजना गरिएको छ । कोशी प्रदेश सरकार, प्रदेश योजना आयोगको आयोजनामा तथा नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घ, कोशी प्रदेशको सहकार्यमा भएको कार्यक्रममा जिल्लामा उत्पादित वस्तुको पहिचान, निर्यात प्रवर्धन, बजार विस्तार तथा स्थानीय उत्पादनलाई राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुर्याउने विषयमा छलफल गरिएको हो ।

कार्यक्रमको अध्यक्षता प्रदेश योजना आयोगका उपाध्यक्ष तारानाथ निरौलाले गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा कोशी प्रदेश सरकारका विभिन्न मन्त्रालय तथा निकायका सचिव,  सोलुखुम्बुका स्थानीय तहका प्रमुख तथा उपप्रमुख,  उद्योग वाणिज्य सङ्घका प्रतिनिधि तथा सरोकारवालाको सहभागिता रहेको थियो । कार्यक्रममा मुख्यमन्त्रीका आर्थिक सल्लाहकार डा. मोहन सुवेदी र आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्रालयका सचिव कोषहरि निरौलाले कोशी प्रदेशमा निर्यात प्रवर्धनका लागि भइरहेका प्रयास तथा वर्तमान अवस्थाका विषयमा प्रस्तुतीकरण गर्नुभएको थियो ।

प्रस्तुतीकरणका क्रममा सहभागीले जिल्लामा उत्पादित वस्तुको निर्यात सम्भावना, अवसर तथा चुनौतीबारे उठाएका प्रश्नको जवाफ दिँदै नेपालमा जनशक्तिको अभाव र उत्पादनको मात्रा कम भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नेपाली वस्तु पु¥याउन चुनौती रहेको बताइएको थियो । सोलुखुम्बुमा उत्पादन हुने वस्तुको पहिचान गरी कोशी प्रदेशबाट बाह्य बजारमा पठाउन सकिने वस्तुको सूची तयार गरिने जानकारीसमेत कार्यक्रममा दिइएको थियो । प्रदेश योजना आयोगका उपाध्यक्ष निरौलाले सोलुखुम्बुमा धेरै वस्तु उत्पादन हुने सम्भावना रहे पनि ती वस्तुको पर्याप्त पहिचान हुन नसकेको बताउनुभयो । जिल्लामा उत्पादित वस्तुको निर्यात सम्भावना, अवसर र चुनौती पहिचान गर्ने अभ्यास नयाँ सुरुआतका रूपमा अघि बढाइएको उहाँको भनाइ थियो ।

यसैगरी कृषि ज्ञान केन्द्र र डिभिजन वन कार्यालय सोलुखुम्बुले जिल्लामा उत्पादन हुने कृषिजन्य तथा वनजन्य निर्यातयोग्य वस्तुका विषयमा प्रस्तुतीकरण गरेका थिए । उद्योग वाणिज्य सङ्घले जिल्लाको उत्पादन, बजार तथा निर्यातको अवस्था र आवश्यक नीतिगत सुधारका विषयमा जानकारी गराएको थियो । कार्यक्रममा निर्यात प्रवर्धनका सम्भावित क्षेत्र पहिचान गरी विषयगत समूहमा छलफलसमेत गरिएको थियो । कृषिजन्य उत्पादनतर्फ चिया, कफी, तरकारी तथा फलफूल, अलैँची, अदुवा, बेसार, सुपारी र मरिचका विषयमा छलफल भएको थियो । त्यसैगरी जडीबुटी तथा प्राकृतिक उत्पादन, पर्यटन तथा आतिथ्यता, हस्तकला तथा निर्यातजन्य उद्यम, डेरी तथा मासुजन्य उत्पादन तथा स्थानीय तहसँग सम्बन्धित विषयलाई समेत छलफलमा समेटिएको थियो ।

सरोकारवालाले सोलुखुम्बुमा उत्पादन हुने मौलिक तथा स्थानीय वस्तुको गुणस्तर वृद्धि, उत्पादनको व्यावसायीकरण, बजार विस्तार तथा निर्यातका लागि आवश्यक पूर्वाधार निर्माण र नीतिगत व्यवस्था गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन् । स्थानीय उत्पादनलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पु¥याउन गुणस्तर, प्याकेजिङ, ब्रान्डिङ, बजार सूचना, पूर्वाधार तथा सरकारी सहजीकरण आवश्यक रहेको सहभागीको भनाइ थियो । स्थानीयस्तरमा उत्पादनको सम्भावना भए पनि बजार, ढुवानी, उत्पादन लागत, गुणस्तर प्रमाणीकरण तथा निर्यात प्रक्रियासम्बन्धी समस्याले उद्यमीलाई चुनौती भइरहेको बताइएको छ ।

कार्यक्रमबाट प्राप्त सुझाव तथा छलफलले कोशी प्रदेशको आर्थिक कूटनीति तथा निर्यात प्रवर्धन रणनीति तर्जुमा गर्न सहयोग पुग्ने आयोजकले जनाएको छ । स्थानीय उत्पादनको पहिचान गरी मूल्य अभिवृद्धिसहित राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पुर्याउन प्रदेश सरकारले नीतिगत तथा संस्थागत पहललाई थप प्रभावकारी बनाउनेमा समेत कार्यक्रममा जोड दिइएको थियो ।