उँभौली पर्व मनाईदै, परम्परागत भेषमा सजिए किराँत समुदाय 

जेठ १०, सोलुखुम्बु । किराँत राईहरूको महान चाड उभौलि पर्व आज देशैभर बिभिन्न कार्यक्रम गरि साँस्कृतिक महत्वका साथ मनाइदै छ । यसैक्रममा माथिल्लो सगरमाथाका तिन जिल्लाहरू खोटाङ, ओखलढुङ्गा र सोलुखुम्बुमा पनि यो पर्वलाई विशेष महत्वका साथ मनाइदै छ । आज किराँत राईहरुका धार्मिक तथा सांस्कृतिक स्थानहरूमा चण्डीनाचका साथै शुभकामना आदानप्रदान गरि उभौलि मनाइँदै छ । प्रकृति पुजक किराँत राईहरुले आज उँभौली पर्व बालिनाली सप्रियोस् भनेर पुजा गर्दै ढोल, झ्याम्टा बजाउदै मनाउने गर्छन ।

साकेला, साकेन्वा, साकला लगायत विभिन्न् नामले चिनिएपनि यो चाड मूलवासी किराँत राईहरूको सबैभन्दा ठुलो चाड भएको किराँत राई यायोक्खा खोटाङका अध्यक्ष युग्सन किराँतको भनाई छ ।  खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकामा रहेको तुवाचुङ डाँडा, दिक्तेल रूपाकोट मझुवागढी नगरपालिकामा रहेको मझुवागढी लगायत साकेला थानमा सुम्नीमा पारुहाङ एवं कुलपित्रीको पुजा गरि साकेला नाच्दै उभौलि मनाइरहेको जनाइएको छ ।  यता सोलुखुम्बुमा पनि किराँत राईहरूका देवस्थलहरूमा आज भेला भइ चागगान बाजागाजा सहित यो पर्व मनाइदै छ ।

किरात समुदायले आज बालीनालीका रक्षक तत्त्वहरू जस्तै  प्रकृति, आबहवा, देवी–देवता र पृथ्वीको आज पूजा गर्दछन । पारम्परिक भेष–भूषामा सजिएका किराँती समुदायले हातमा स्याउला लिएर पुरुषहरू लेकाली कोट, दौरासुरुवाल लगाउने, बुकीफूल सिउरिने र नेपाली टोपी लगाएर खुकुरी भिरेर नाच्छन् भने महिलाहरूले कम्मरमा पटुकी बाँधेर चौबन्दी चोली र छिटको फरिया लगाउने र पहेँला गरगहनासहित सजिएर नाच्ने चलन छ । हातमा चौँरीको पुच्छर, चमर, सिल्लिमो, पोमी र सिन्कौली सेउली हल्लाउँदै सोई ढोले सोई अर्को ढोले खोई भन्दै साकेला नाचिन्छ ।