थामे हिमबाढी अध्ययन : जलवायु परिवर्तनले बढायो खतरा

असोज ३१, सोलुखुम्बु । सगरमाथा क्षेत्रबाट विनाशकारी हिमबाढी आउने जोखिम बढ्दै गएको विज्ञहरुले जनाएका छन् । सोलुखुम्बुको थामे क्षेत्रमा गत वर्ष आएको हिमबाढीको अध्ययनबाट विज्ञहरुले यो निष्कर्ष निकालेका हुन् । अध्ययनबाट सोलुखुम्बुको थामे क्षेत्रमा आएको हिमबाढी जटिल प्रकारको भू आकृतिको श्रृंखला’मा जलवायु परिवर्तनले गरेको असरका कारण विनाशकारी बनेको निष्कर्ष निकालिएको छ ।

अध्ययनले दुधकोसी नदी बेसिन र सगरमाथा क्षेत्रलाई ‘हिमताल फुट्ने बाढीका लागि अति संवेदनशील क्षेत्र’ भनेर किटान समेत गरेको छ, जहाँ पछिल्ला ५० वर्षभित्र पाँच ठूला हिमताल विष्फोटका कारण विनासकारी बाढीका घटना भइसकेका छन् । तीमध्ये थामेको बाढी पनि एक थियो । यसैगरी गत असार २४ गते बिहान तिब्बत क्षेत्रबाट बगेर आउने लेन्दे र केरुङ खोला हुँदै भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढी पनि हिमताल फुटेकै कारण आएको विज्ञहरुले पुष्टि गरेका थिए । हिमताल फुट्ने बाढी उच्च हिमाली क्षेत्रमा हुने सबैभन्दा विनाशकारी प्राकृतिक जोखिममध्ये एक हो ।

२०८१ साल साउन ३२ गते सोलुखुम्बुको खुम्बु पासाङ ल्हामु गाउँपालिका–५, थामेमा एक्कासि विनाशकारी बाढी आएको थियो । सो बाढीले २५ घर, विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी र एउटा लघुजलविद्युत आयोजना नष्ट गरेको थियो । तर, घटना दिउँसोमा भएकाले मानवीय क्षति हुन पाएन । थामे सगरमाथा आधार शिविरतर्फ जाने बाटोमा पर्ने पर्यटकीय गाउँ हो । यहाँ बाढीले पुर्‍याएको क्षतिले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको समेत ध्यान तानेको थियो ।

सगरमाथा क्षेत्र समेत समेटिएको हिन्दुकुश हिमालय क्षेत्रको अध्ययन गर्दै आएको अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतीय विकास केन्द्र ९इसिमोड०समेतको सहभागितामा राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण, डिजास्टर प्रिपेयरडनेस नेटवर्क नेपाल लगायतले थामे समेतको हिमबाढीको अध्ययन गरेका थिए । फरक फरक हेडलाइन लेख